الشيخ اسماعيل حقي البروسوي
255
تفسير روح البيان
زليخا ان يسجن يوسف أرسلت إلى سجان سجن العافية وأمرته ان يصلح فيه مكانا منفردا ليوسف ثم قالت ليوسف لقد اعييتنى وانقطعت فيك حيلتي فلا سلمنك إلى المعذبين يعذبونك كما عذبتنى ولألبسنك بعد الحلي والحلل جبة صوف تأكل جلدك ولأقيدنك بقيد من حديد يأكل رجليك ثم نزعت ما كان عليه من اللباس وألبسته جبة صوف وقيدته بقيد من حديد كما قال المولى الجامي ز آهن بند بر سيمش نهادند * بگردن طوق تسليمش نهادند بسان عيسىاش بر خر نشاندند * بهر كويى ز مصران خر براندند منادى زن منادى بر كشيده * كه هر سركش غلام شوخ ديده كه گيرد شيوهء بي حرمتي پيش * نهد پا در فراش خواجهء خويش بود لائق كه همچون ناپسندان * بدين خوارى برندش سوى زندان ولى خلقي زهر سو در تماشا * همى گفتند حاشا ثم حاشا كزين روى نكو بد كارى آيد * وزين دلدار دل آزارى آيد فرشتست اين بصد پاكى سرشته * نيايد كار شيطان از فرشته چنان كز زشت نيكويى نيايد * ز نيكو نيز بد خويى نيايد بدينسان تا بزندانش ببردند * بعياران زندانش سپردند فلما دنا من باب السجن نكس رأسه فلما دخل قالبسم اللّه وجلس وأحاط به أهل السجن وهو يبكى وأتاه جبريل وقال له مم بكاؤك وأنت اخترت السجن لنفسك فقال انما بكائي لأنه ليس في السجن مكان طاهر أصلي فيه فقال له جبريل صل حيث شئت فان اللّه قد طهر خارج السجن وداخله أربعين ذراعا لا جلك فكان يصلى حيث شاء وكان يصلى ليلة الجمعة عند باب السجن : قال المولى الجامي چون آن دل زنده در زندان در آمد * بجسم مرده گويى جان بر آمد دران محنت سرا افتاد جوشى * بر آمد زان گرفتاران خروشى بشادى شد بدل اندوه ايشان * كم از كاهى غم چون كوه ايشان بهر چا يار گلرخسار گردد * اگر گلخن بود گلزار گردد - حكى - ان يوسف عليه السلام دعا لأهل السجن فقال اللهم اعطف عليهم الأخيار ولا تخف عنهم الاخبار فيقال انهم اعلم الناس بكل خبر چون در زندان گرفت از جنبش آرام * بزندانيان زليخا داد پيغام كزين پس محنتش مپسند بر دل * ز گردن غل ز پايش بند بگسل تن سيمينش از پشمين مفرساى * بذر كش حلهء سروش بياراى بشوى از فرق أو كرد نژندى * ز تاج حشمتش ده سر بلندى يكى خانه براي أو جدا كن * جدا از ديگران آنجاش جا كن زمينش راز سندس فرش انداز * ز إستبرق بساط دلكش انداز